Vadeli satışta satış tarihinde gelir ve müşteri borcu oluşur; para kasaya ancak tahsilat tarihinde girer. Cari hesap, satış ve tahsilat hareketlerini değiştirmeden ayrı kaydetmeli, kalan bakiye ile vade durumunu müşteri ve fatura bazında göstermelidir.
Satış ile tahsilat ayrı hareketlerdir
Vadeli satışın doğru takibi, satış ile tahsilatı iki ayrı hareket olarak görmekle başlar. Bir müşteriye vadeyle yumurta sattığınızda, satış anında müşterinin borcu (cari alacağınız) oluşur; para ise ancak tahsilat anında kasanıza girer. Bu iki olayı aynı şey sanmak, ya geliri hiç kaydetmemeye ya da parayı elinizde varmış gibi görmeye yol açar; ikisi de tehlikelidir.
Doğru sistemde satış müşteri carisini artırır, tahsilat ise cariyi azaltıp kasayı büyütür. Böylece her müşterinin size ne kadar borçlu olduğunu her an görebilirsiniz. Ödenmeyen bir alacağı nakit varmış gibi kullanmak, birçok işletmenin nakit krizinin temel nedenidir.
Risk limiti ve vade disiplini
Vadeli satış büyümenin aracı olabilir ama kontrolsüz bırakılırsa işletmeyi batırabilir. Her müşteri için bir risk limiti ve varsayılan vade tanımlamak, ne kadar açık verebileceğinizi baştan sınırlar. Bir müşterinin borcu risk limitini aştığında sistem uyarmalı; yeni satış yapmadan önce bu durum görülmelidir.
Vadesi geçen alacakları da ayrı izleyin. Geciken bir alacak, hem nakit akışınızı bozar hem de tahsil edilememe riskini artırır. Vadesi yaklaşan ve geçen tahsilatları bir ödeme takviminde görmek, hangi müşteriyle ne zaman görüşmeniz gerektiğini net gösterir; WhatsApp gibi bir kanalla nazik hatırlatma göndermek tahsilatı hızlandırır.
Kâr ile kasa neden farklıdır?
Birçok üretici, kâr ettiğini gördüğü halde kasada para olmamasına şaşırır; bu farkın en önemli nedeni vadeli satıştır. Kâr-zarar raporu satışı gerçekleştiği anda gelir sayar, oysa kasa raporu yalnız tahsil edilen parayı gösterir. Vadeyle çok satan bir işletme, kâğıt üzerinde kârlı görünürken kasası boş olabilir; çünkü kârı müşterilerinin cebinde vadede beklemektedir.
Bu yüzden kâr raporu ile kasa raporunu birlikte okumak zorunludur. İkisi arasındaki fark, büyük ölçüde açık alacaklarınızın toplamıdır. Bu farkı düzenli izlemek, büyürken nakit olarak küçülme tuzağına düşmenizi önler; satışı artırırken tahsilatı da aynı disiplinle yönetmenizi sağlar.
Adım adım nasıl uygulanır?
Bu konuda güvenilir sonuç almak için işlemi günlük operasyonun parçası haline getirmek gerekir. Aşağıdaki sıra, kayıt ile karar arasındaki bağı korur:
- 1
Satışta müşteri, işlem tarihi, vade ve toplamı kaydedin.
- 2
Peşinatı ayrı tahsilat ve kasa hareketi olarak işleyin.
- 3
Kalan tutarı vade takvimine ekleyin.
- 4
Geciken alacakları gün, tutar ve müşteri riskiyle önceliklendirin.
Kâr raporu ile kasa raporu farklıdır; vadeli satış bu farkın en önemli nedenlerinden biridir.
Hangi göstergeler izlenmeli?
Tek bir toplam sayı yerine sonucu oluşturan bileşenleri ayrı izleyin. Böylece değişimin kayıt hatası mı, operasyonel sorun mu yoksa maliyet etkisi mi olduğunu ayırabilirsiniz.
Uygulama notu: Kâr raporu ile kasa raporu farklıdır; vadeli satış bu farkın en önemli nedenlerinden biridir.
En sık yapılan hatalar
Satışı tahsilat sanmak
Tahsilatta satış tutarını değiştirmek
Vade değişikliğini izsiz yapmak
Bu hataların ortak noktası, sonucu kaynaktaki hareketten koparmasıdır. KümesPro’da üretim, stok, cari, kasa ve denetim izi aynı işlem zincirinde tutulduğu için raporlar geriye doğru açıklanabilir.
Sık sorulan kısa sorular
Vadeli Yumurta Satışı ve Cari Takip Nasıl Yapılır? için ilk adım nedir?
Satışta müşteri, işlem tarihi, vade ve toplamı kaydedin.
Hangi veriler düzenli izlenmeli?
Toplam alacak, Vadesi geçen alacak, Ortalama tahsilat günü, Müşteri risk limiti kullanımı.
En sık yapılan hata nedir?
Satışı tahsilat sanmak.
Üretimden finansal sonuca kadar tek sistemde izleyin.
KümesPro günlük kaydı sade tutar; stok, cari, kasa, maliyet ve uyarıları arka planda gerçek hareketlerle oluşturur.
Hesap oluştur